على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3528

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

اين مشعر برين كارست . و هذا منبهة لفلان : اين بلند كنندهء فلان است و مشعر است به قدر آن . و اشيعوا بالكنى فانها منبهة : يعنى بكنيه بخوانيد مردمان را زيرا آنها را از گم‌نامى بدر آورده و بلند مىكند قدر آنها را . منبهة ( monbehat ) و ( monbahat ) ص . ع . حاجة منبهة : حاجت فراموش شده . و كذلك : حاجة منبهة . منبى ( monbi ) ص . ع . آنكه آگاه مىسازد و خبر مىدهد . منة ( manat ) ا . ع . مونث من . ر . من . منة ( mannat ) ا ع . از اعلام زنان است . منة ( mennat ) ا . ع . احسان و نيكويى و آنچه از نيكويى در حق كسى كنند و سپس هر يك از آن نيكوييها را بشمرند و بطور سرزنش گويند فلان و فلان درباره تو كردم و فلان و فلان را دادم . ج : منن . منة ( mennat ) م . ع . من منا و منة . ر . من . منة ( monnat ) ا . ع . قوت و توانايى . يقال : هو ضعيف المنة : توانايى آن سست و ضعيف است . و ذهب بمنته : تمام شد قوت و توانايى آن . منت ( mennat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - من و شماره احسان و نيكوهايى كه درباره كسى كرده و بار نعمت بر آن‌كس نهاده و وى را مرهون احسان خود دانسته . و منت داشتن : مرهون احسان كسى بودن و احسان وى را پذيرفتن . و منت كردن : احسان كردن . و منت گذاشتن و يا منت نهادن : شماره احسان و نيكوهايى را كردن . و بىمنت : يعنى بدون آنكه رهين احسان باشد . منتاب ( mont b ) ص . ع . بطور تناوب و پياپى آمده . و منه : لعن الله المانع الماء المنتاب : يعنى آب مباحى كه بطور تناوب گرفته مىشود . منتاب ( mont b ) ا . ع . از اعلام است . منتاخ ( ment x ) و منتاش ( ment c ) و منتاف ( ment f ) ا . ع . ابزارى آهنين كه بدان موى بينى و جز آن بركننده و منقاش نيز گويند . منتاف ( ment f ) ا . ع . شتر نر كه گام نزديك نهد . منتاق ( ment q ) ص . ع . امراة منتاق : زن بسيار بچه . منتان ( manat ne ) ا . ع . تثنيه منة . ر . من . منتأى ( monta ' ) ا . ع . جاى دور . و گودال ژرف كه در دور خيمه مىكنند جهة محافظت از آب باران . منتبث ( montabes ) افا . ع . از انتباث : آنكه با دست مىكاود . و آنكه ظاهر مىسازد پنهان را . منتبج ( montabej ) ص . ع . استخوان بلند شده و آماسيده . منتبذ ( montabez ) ص . ع . يك سو شونده . و نبيذ سازنده . منتبر ( montaber ) ص . ع . رگ جهنده . و دست آبله كرده و آماسيده . و خطيب بر منبر برشده و برآمده . منتبل ( montabel ) ص . ع . كشنده و كشته و مرده . و آنكه بيك‌بار و شتاب برمىدارد چيزى را . منتبه ( montabeh ) ص . ع . بيدار و هوشيار و آگاه . منتتر ( montater ) ص . ع . كشيده شده . منتتش ( montatec ) ص . ع . تخمى كه از رطوبت مىآماسد و آغاز رستن مىكند . منتتف ( montatef ) ص . ع . بر كنده و از بيخ بركشيده . منتتم ( montatem ) ص . ع . سخن زشت گوينده . منتثر ( montaser ) ص . ع . منتشر و پراكنده . و آنكه در بينى مىكشد و سپس بينى مىافشاند . و آنكه آب و جز آن در بينى مىكشد . منتثل ( montasel ) ص . ع . آنكه خاك از چاه بيرون مىآورد . منتثم ( montasem ) ص . ع . سخن زشت گوينده . منتج ( mantej ) ا . ع . هنگام زه آوردن و وقت نتاج آوردن . يق : اتت الناقة على منتجها . منتج ( mantej ) و ( montaj ) ا . ع . جاى زه آوردن و جاى زاييدن . منتج ( montej ) ص . ع . زاينده و بچه آورنده . منتج ( montej ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نتيجه دهنده . منتجب ( montajab ) ص . ع . پسنديده و گزيده و مقبول . منتجب ( montajeb ) ص . ع . آنكه پوست از درخت باز مىكند . و بر گزيننده و انتخاب كننده و پسند كننده . منتجة ( mentajat ) افا . ع . دبر و سرين . منتجث ( montajes ) ا . ع . از انتجاث : آنكه بيرون مىآورد . و آنكه پيش مىآيد مر چيزى را . منتجع ( montaja ' ) ا . ع . منزلى كه در آن علف و احسان و نيكويى مىجويند .